83 niczego ciężką martwicą

„83 niczego ciężką martwicą skóry i nowotworem — mięsakiem (sarcoma).
W innym zespole aplastycznej anemii Fanconiego (choroby pierwszej dekady życia człowieka) obok różnych zaburzeń psychicznych, nieprawidłowości budowy ciała i chromosomów, stwierdza się brak mechanizmów naprawy krzyżowych połączeń między DNA. Chorzy tacy często zapadają na białaczkę pochodzenia szpikowego. Również w wielu innych zespołach podejrzewa się występowanie podobnych braków samoobrony komórkowej.
Chociaż zespoły te są bardzo rzadkie, to przyczyniły się one do zrozumienia omawianych mechanizmów naprawczych. Uważa się, że różnice między osobami zdrowymi i chorymi są tylko ilościowe. Jedna z teorii starzenia się przyjmuje nawet, że z wiekiem, w miarę wzrostu błędów w budowie DNA i programowanych przez nie białek, maleje wydolność mechanizmów naprawczych, co prowadzi w rezultacie do akumulacji nieprawidłowości i śmierci coraz większej liczby komórek.
W ten sposób dochodzimy do uświadomienia sobie wpływu czynników środowiskowych na życie komórki i jednocześnie do wyjaśnienia ich wpływu na poziom molekularnych zachowań i reakcji. Czynników tych jest bardzo wiele; obok wieku, płci, prokreacji, diety, rodzaju i warunków pracy oraz mieszkania mamy oddziaływanie słoneczne, barometryczne, dobowe i inne rytmy sezonowe, choroby, używki i leki, uwarunkowania społecznoekonomiczne i dziedzictwo kulturowe.“(6)