- W tej naszej remizie mieliśmy

„— W tej naszej remizie mieliśmy wyprawić ira wosele — rzuca głucho przez ramię.
Proces Mariana Szarzyńskiego — syna Mieczysława, urodzonego 4 stycznia 1956 roku, zatrudnionego jako kierowca w Wojewódzkim Związku Motorowym w Zamościu — rozpoczął się 21 czerwca 1982 roku przed Sądem Wojewódzkim w Zamościu i, jak przewidywali biegli w sprawie, nie mógł się zakończyć bez ustalenia stopnia poczytalności oskarżonego, ustalenia autorytatywnego, nie pozostawiającego już żadnych wątpliwości, aby wyrok mógł być zgodny z paragrafami i sumieniem sądzących. Inna rzecz, że gdyby nie ostrożność milicji mógłby on zapaść wcześniej, na polu, przy drodze na Suchodębie, podczas wizji lokalnej.
Mogłoby być tak, jak w scenie opisanej w Trylogii, kiedy to na Siczy sądzono dwóch atamanów, oskarżonych o zdradzieckie zmawianie się z Lachami. Kozacy zebrani wówczas na majdanie skandowali groźnie „Towarzystwo prosi, towarzystwo żąda, towarzystwo samo weźmie!" — samo weźmie głowy owych atamanów.
Przy drodze na Suchodębie „towarzystwo", czyli gromady mężczyzn z Huszczki Dużej i Małej i z okolicznych wiosek, milczało wprawdzie, ale chętnie by samo „wzięło", gdyby było co brać. A rzecz w tym, że nie było, była to bowiem wizja lokalna jedyna w swoim rodzaju — bez jej głównego „bohatera", bez podejrzanego, który mógłby się przyczynić do potwierdzenia faktów i zeznań. Stało się tak z jednej, jedynej przyczyny lękano się o głowę Szarzyńskiego, a także o tych, co to sięgając po tę głowę podpisaliby z kolei wyrok na siebie. Przyjechały więc samochody z cywilnymi i mundurowymi funkcjonariuszami milicji, przyjechał prokurator, przemierzono drogę, łąkę i pole, obwiedziono białymi liniami miejsce, gdzie Barbara Zabłocka upadła, aby się już nie podnieść. A ludzie patrzyli, milczeli i wciąż czekali na Szarzyńskiego. Rozeszli się do domów dopiero wtedy, kiedy odjechał ostatni samomochód.“(3)